Auteurs- en collectieve rechten organisaties

Stichting LIRA
In 1986 richtte de Vereniging van Letterkundigen/VvL de Stichting Literaire Rechten Auteurs (LIRA) op. LIRA beheert als auteursrechtenorganisatie op collectieve wijze auteursrechten en auteursrechtelijke aanspraken van schrijvers en vertalers die door hen individueel niet of alleen met grote moeite te gelde kunnen worden gemaakt. LIRA int kabelgelden en keert deze uit aan aangesloten rechthebbenden. Ook zorgt LIRA voor de repartitie van de gelden die Openbare Bibliotheken verschuldigd zijn aan auteurs voor het uitlenen van hun boeken. LIRA verleent financi&eumlle ondersteuning aan een groot aantal sociale en culturele doelen.

Buma/Stemra
De VvL behoorde tot de initiatiefnemers van zowel BUMA (Vereniging voor muziekauteurs) als STEMRA (Stichting tot Exploitatie van Mechanische Reproductierechten van Auteurs), opgericht in respectievelijk 1913 en 1936. Deze organisaties behartigen de belangen van componisten en auteurs van bijvoorbeeld liedjes die op de radio worden uitgezonden of worden opgenomen op beeld- en geluidsdragers. Zij innen auteursrechtelijke vergoedingen en keren die uit aan rechthebbenden.

Stichting Nieuwswaarde
De Stichting Nieuwswaarde is de auteursrechtenorganisatie voor freelance (foto)journalisten en programmamakers. Een belangrijke taak van Nieuwswaarde is het beheer en de exploitatie van collectieve auteursrechten te weten de reprorecht- en thuiskopievergoedingen, de readerregeling (de vergoeding voor het overnemen van korte gedeelten uit tijdschriften en dag- en opiniebladen in readers ten behoeve van het onderwijs), de vergoeding voortvloeiend uit LiteROM (de cd-rom van het NBLC met meer dan 50.000 recensies) en de kabelgelden. Informatie voor rechthebbenden en over het aansluiten bij de Stichting Nieuwswaarde vindt u op bovengenoemde website.

Stichting Leenrecht
Stichting Leenrecht incasseert de vergoedingen voor het uitlenen van boeken, cd's of videofilms e.d. rechtstreeks bij de openbare bibliotheken, spelotheken en cd-uitleen. Jaarlijks worden vervolgens deze vergoedingen via zogenaamde verdeelorganisaties (zoals LIRA, Scrio, Burafo, Stichting PRO, etc.) aan meer dan tienduizend rechthebbenden uitgekeerd. Deze verdeling geschiedt aan de hand van reglementen, die door de Minister van Justitie en Minister van OC&ampW zijn geaccordeerd. Een beperkt deel van de gelden wordt, net als bij LIRA, aangewend voor sociale en culturele doelen ten gunste van rechthebbenden.
Op de website van de Stichting Leenrecht vindt u een volledig overzicht van de verdeelorganisaties en de toepasselijke reglementen.

Stichting De Thuiskopie
Stichting De Thuiskopie int auteursrechtelijke vergoedingen voor het thuiskopi&eumlren van beeld of geluid. Het gaat hier om het voor strikt persoonlijk gebruik kopi&eumlren van bijvoorbeeld een cd of een film op de televisie. Voor iedere beeld- of geluidsdrager die voor priv&eacutegebruik bestemd is wordt een bescheiden toeslag betaald. Stichting De Thuiskopie keert deze vergoedingen voor het grootste deel ieder kwartaal uit aan organisaties van rechthebbenden zoals Stemra, Lira, Norma, Irda en NVPI. Onder rechthebbenden vallen dus zowel auteurs (componisten, scenarioschrijvers, beeldend kunstenaars, fotografen en tekstdichters) als uitvoerend kunstenaars (muzikanten en acteurs) en de producenten van films, platen en cd's.
Een deel van de vergoeding komt ten goede aan het Thuiskopie Fonds voor sociale en culturele doelen ten gunste van rechthebbenden, net als bij Stichting LIRA en Stichting Leenrecht.

Stichting Reprorecht
De Stichting Reprorecht int auteursrechtelijke vergoedingen voor het kopi&eumlren van korte gedeelten uit boeken, tijdschriften en dagbladen. Op dit moment wordt binnen de publieke sector gefactureerd aan onderwijsinstellingen, bibliotheken, overheidsinstellingen en andere organisaties die werkzaam zijn in het algemeen belang. De Stichting keert deze vergoedingen jaarlijks uit aan de rechthebbende auteurs. De uitgevers dienen tenminste de helft van de vergoeding aan hun auteurs door te betalen.
Daarnaast factureert de Stichting Reprorecht aan het bedrijfsleven op basis van de Regeling Reprorecht Bedrijfsleven. De verdeling van de vergoedingen gebeurt op dezelfde wijze als bij de vergoedingen afkomstig uit de publieke sector.
Stichting Reprorecht int ook voor buitenlandse rechthebbenden. Voor de verdeling zijn wederkerigheidscontracten afgesloten met de reprorechtorganisaties uit de diverse landen.
Rechthebbenden moeten zich bij de Stichting Reprorecht aanmelden om voor een vergoeding in aanmerking te komen.
Soms melden uitgevers zich niet aan en benadelen daarmee hun auteurs. Die auteurs kunnen dan toch voor een vergoeding in aanmerking komen via het Auteursfonds. Daartoe moeten zij contact opnemen met de Stichting Reprorecht.